{"id":33653,"date":"2022-07-18T13:06:09","date_gmt":"2022-07-18T10:06:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.natro.com\/blog\/?p=33653"},"modified":"2022-07-18T13:06:12","modified_gmt":"2022-07-18T10:06:12","slug":"kaynak-kodu-nedir-ve-neden-onemlidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.natro.com\/blog\/kaynak-kodu-nedir-ve-neden-onemlidir\/","title":{"rendered":"Kaynak Kodu Nedir ve Neden \u00d6nemlidir?"},"content":{"rendered":"\n

E-ticaret ya da kodlama i\u015fleri ile u\u011fra\u015f\u0131yorsan\u0131z kaynak kodu kavram\u0131n\u0131 da ara\u015ft\u0131rman\u0131z gerekir. \u0130nternet d\u00fcnyas\u0131nda \u00f6nemli bir yere sahip olan kaynak kodu HTML metinler \u00fczerinde bulunur. Kaynak kodu, HTML altyap\u0131s\u0131na sahip olan belge ya da metinlerin, taray\u0131c\u0131 \u00fczerinde bir g\u00f6rsel \u015feklinde ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Konu ile ilgili detayl\u0131 bilgiye sahip olmak istiyorsan\u0131z alt ba\u015fl\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 inceleyebilirsiniz.<\/p>\n\n\n\n

Kaynak Kodu Nedir?<\/span><\/h2>\n\n\n\n

Kaynak kodu ilk olarak 1948 y\u0131l\u0131nda yaz\u0131l\u0131mc\u0131 Tom Kilburn taraf\u0131ndan yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Kaynak kodunun g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar ula\u015fan ilk \u00f6rnekleri de s\u00f6z konusu yaz\u0131l\u0131mc\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Kilburn taraf\u0131ndan geli\u015ftirilen kaynak kodu ile bilgisayarlarda kullan\u0131lan ilk dijital program da yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130lerleyen d\u00f6nemde teknolojik alanda ya\u015fanan geli\u015fmeler ile kaynak kodu, yaz\u0131l\u0131m \u015firketleri taraf\u0131ndan \u00fccretsiz olarak \u00fcretilmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. S\u00f6z konusu geli\u015fim ile kaynak kodunun kullan\u0131m alan\u0131nda da \u00f6nemli geli\u015fmeler ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu sayede kaynak kodu g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar ula\u015fm\u0131\u015f ve yaz\u0131l\u0131m d\u00fcnyas\u0131nda \u00f6nemli geli\u015fmelerin ya\u015fanmas\u0131na \u0131\u015f\u0131k tutmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

\u0130nternet d\u00fcnyas\u0131nda faaliyet g\u00f6steren her bir web sitesi birer yaz\u0131l\u0131m eseridir. PHP ya da Asp ile olu\u015fturulan bu web sitelerinin yaz\u0131l\u0131mlar\u0131nda \u00e7e\u015fitli kaynak kodlar\u0131 bulunur. S\u00f6z konusu kaynak kodlar\u0131 HTML bi\u00e7imindedir. Kaynak kodlar\u0131, herhangi bir yaz\u0131l\u0131m dilinin makinelerin anlayaca\u011f\u0131 t\u00fcre d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcp \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan bir kod t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Bu kodlar evrensel bir dilin temsilcisidir. \u0130nternet ortam\u0131n\u0131n hemen hemen her alan\u0131nda kaynak kodlar\u0131 kar\u015f\u0131n\u0131za \u00e7\u0131kar. HTML metinleri http \u00fczerinden kullan\u0131c\u0131ya g\u00f6sterilir. Normal \u015fartlarda olduk\u00e7a uzun olan kodlar, web taray\u0131c\u0131n\u0131zda g\u00f6rsel \u015feklinde ortaya \u00e7\u0131kar. Kaynak kodu HTML altyap\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturan temel bir kavramd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

HTML kodu, kaynak kodlar\u0131n\u0131n g\u00f6rsel a\u00e7\u0131dan uygun hale getirilmesinde olumlu bir ara\u00e7t\u0131r. Fakat kaynak kodlar\u0131n\u0131n tek ba\u015f\u0131na bir web sitesinin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da s\u00f6yleyemeyiz. Bu kodlar web sitesinin olu\u015fturulmas\u0131nda bir yol g\u00f6sterici pozisyonundad\u0131r. Modern web sitelerinde kullan\u0131lan kaynak kodlar\u0131 dinamik bir yap\u0131ya sahiptir. Yani bir\u00e7ok farkl\u0131 parametrelerin bir araya gelmesi sonucunda web sitesi olu\u015fur. Kaynak kodu burada bir arac\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Kaynak Kodu Ne \u0130\u015fe Yarar?<\/h2>\n\n\n\n

Kaynak kodlar\u0131 yaz\u0131l\u0131mlarda g\u00fcvenlik protokol\u00fcne sahip bir unsurdur. \u00c7o\u011funlukla sistem y\u00f6neticisi haricindeki kullan\u0131c\u0131lar bu kodlar\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleyemez. Farkl\u0131 bir \u015fekilde ifade etmek gerekirse, sadece kaynak kodlar\u0131 \u00f6\u011frenilerek web sitesi ile ilgili t\u00fcm bilgilere ula\u015f\u0131lamaz. Web taray\u0131c\u0131larda olduk\u00e7a karma\u015f\u0131k bir algoritma vard\u0131r. Bu nedenle arad\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir veri ba\u015fka kaynaklarda da bulunuyor olabilir. Kaynak kodunu g\u00f6ren kullan\u0131c\u0131, web sitesinin kodlama dili, sayfa yap\u0131s\u0131, meta kelimeleri ve buna benzer bilgiler \u00f6\u011frenebilir.<\/p>\n\n\n\n

Kaynak Kodunu Bulmak i\u00e7in Ne Yap\u0131l\u0131r?<\/h2>\n\n\n\n

Kaynak kodunun nas\u0131l bulunaca\u011f\u0131 da kullan\u0131c\u0131lar taraf\u0131ndan merak edilen konulardan biridir. Kaynak koduna ula\u015fmak i\u00e7in izlemeniz gereken birka\u00e7 ad\u0131m vard\u0131r. \u00d6ncelikle web taray\u0131c\u0131n\u0131z\u0131n \u00fczerine sa\u011f t\u0131klad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda \u201csayfa kayna\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcle\u201d se\u00e7ene\u011fi kar\u015f\u0131n\u0131za \u00e7\u0131kar. Bu se\u00e7ene\u011fe t\u0131klad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda kaynak kodunu g\u00f6rebilirsiniz. Yukar\u0131da da belirtti\u011fimiz gibi kaynak kodu HTML format\u0131ndad\u0131r. Her ne kadar kaynak kodunun orijinali bu g\u00f6r\u00fcn\u00fcm olmasa da kaynak koduna eri\u015fim i\u00e7in bu noktaya kadar ilerleyebilirsiniz. Sadece veri taban\u0131 taraf\u0131ndan izin verilen bilgilere kaynak kodundan ula\u015f\u0131labilir. <\/p>\n\n\n\n

Kaynak kodu, yaz\u0131l\u0131m alan\u0131nda kullan\u0131lan yaz\u0131l\u0131m dillerinin internet d\u00fcnyas\u0131na uyarlanm\u0131\u015f halidir. Veri taban\u0131ndaki g\u00fcvenlik protokol\u00fcnden dolay\u0131 kaynak kodunda \u00e7ok karma\u015f\u0131k ifadeler bulabilece\u011finiz gibi hi\u00e7bir veri i\u00e7ermeyen kodlarla da kar\u015f\u0131la\u015fabilirsiniz. Kaynak kodu ile ilgili temel bilgilere sahip olmayan ki\u015filerin bu kodlar\u0131 analiz etmeye \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 olduk\u00e7a zor olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

A\u00e7\u0131k Kaynak Kodu Ne Demektir?<\/h2>\n\n\n\n

A\u00e7\u0131k kaynak kodu<\/strong>, kaynak kodunun belirli bir kademeye kadar di\u011fer kullan\u0131c\u0131 ya da geli\u015ftiricilere payla\u015f\u0131lmas\u0131 durumunu ifade eder. Di\u011fer bir ifade ile kaynak kodunun payla\u015f\u0131ma a\u00e7\u0131lmas\u0131 durumunda a\u00e7\u0131k kaynak kodu s\u00f6z konusudur. Kaynak kodunun a\u00e7\u0131k kaynak kodu haline getirilmesi durumunda yaz\u0131l\u0131mda meydana gelen sorunlar\u0131n payla\u015f\u0131m\u0131 g\u00f6rme yetkisi olan kullan\u0131c\u0131lar taraf\u0131ndan tespit edilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bunun yan\u0131 s\u0131ra yetkililer yaz\u0131l\u0131ma ekstra \u00f6zellikler eklenerek yeni yaz\u0131l\u0131mlar ortaya \u00e7\u0131karabilir. A\u00e7\u0131k kaynak kodu ile yaz\u0131l\u0131m farkl\u0131 boyutlara ta\u015f\u0131nabilir.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Kaynak Kodunun Amac\u0131 Nedir?<\/h2>\n\n\n\n

Kaynak kodu, yaz\u0131l\u0131m olu\u015fturma amac\u0131yla ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bunun yan\u0131nda farkl\u0131 ama\u00e7lara hizmet i\u00e7in de kaynak kodu kullan\u0131labilir. Kaynak kodunun payla\u015f\u0131ml\u0131 hale getirilerek a\u00e7\u0131k kaynak kodu \u015feklini almas\u0131 durumunda yetkililer yaz\u0131l\u0131m\u0131 d\u00fczenleyebilir, pratik \u015fekilde \u00f6zelle\u015ftirebilir. Di\u011fer geli\u015ftiriciler kaynak kodundan yola \u00e7\u0131karak benzer yaz\u0131l\u0131mlar ortaya \u00e7\u0131karabilirler. Kaynak koduna ula\u015fma yetkisi olan ki\u015filer, kod bilgilerini geli\u015ftirmek ve geri besleme kapsam\u0131nda da \u00e7e\u015fitli yararlar elde edebilirler. K\u0131sacas\u0131 kaynak kodu her a\u00e7\u0131dan kullan\u0131c\u0131n\u0131n i\u015fine yarayan bir kavramd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Yorumlanan Kaynak Kodu Nedir?<\/h2>\n\n\n\n

Kaynak kodu, d\u00fczenleme ve eklemeler ile farkl\u0131 bir boyuta ta\u015f\u0131nabilir. Fakat bir k\u0131s\u0131m kaynak kodlar\u0131n\u0131n derlenme \u00f6zelli\u011fi yoktur. Bu t\u00fcr kodlar\u0131n sadece yorum k\u0131sm\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. \u00d6rnek vermek gerekirse JavaScript gibi programlama dilleri yorumlanan kaynak koduna iyi bir \u00f6rnektir. Bu t\u00fcr kaynak kodlar\u0131nda nesne kodu gibi ekstra kod \u00e7e\u015fitleri yoktur. Kodu d\u00fczenleyen yetkililer koda \u015fifreleme \u00f6zelli\u011fi vererek kodun sadece okunmas\u0131na m\u00fcsaade eder. D\u00fczenleme yap\u0131lamayan, sadece yorumlama yap\u0131labilen ve yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan programlama dilleri Python, Ruby, JavaScript, Perl, PHP, VBScript ve PostScript\u2019tir.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Kaynak Kodlar Nas\u0131l Kullan\u0131l\u0131r?<\/h2>\n\n\n\n

Kaynak kodlar\u0131n incelenebilmesi i\u00e7in program\u0131 yaratan yaz\u0131l\u0131mc\u0131n\u0131n program\u0131, kulland\u0131\u011f\u0131 kaynak kodlarla birlikte sunmas\u0131 gerekir. Bu kodlar incelenerek, programdaki sorunlar di\u011fer kullan\u0131c\u0131lar taraf\u0131ndan \u00e7\u00f6z\u00fclebilir. Hatta yetkisi olan kullan\u0131c\u0131lar, bu kodlara \u00e7e\u015fitli eklemeler yaparak sorunun ortadan kalkmas\u0131na y\u00f6nelik tedbir geli\u015ftirebilirler. Ayr\u0131ca baz\u0131 dosyalar silinip de\u011fi\u015ftirilebilir. Kaynak kodlar\u0131 verilen bir yaz\u0131l\u0131m, yetki verilen ki\u015filer taraf\u0131ndan \u00e7ok daha geli\u015fmi\u015f bir yaz\u0131l\u0131m haline getirilebilir.<\/p>\n\n\n\n

Kaynak Kodlar\u0131 \u00c7\u00f6z\u00fclebilir mi?<\/h2>\n\n\n\n

Kaynak kodlar, bu konuda yeterli bilgiye sahip olan yaz\u0131l\u0131mc\u0131lar taraf\u0131ndan \u00e7\u00f6z\u00fclebilir ve anla\u015f\u0131labilir. Bir bilgisayar kullan\u0131c\u0131s\u0131 ya da yaz\u0131l\u0131mc\u0131, yeterli tecr\u00fcbeye sahipse, kodlar\u0131 k\u0131sa bir s\u00fcre inceledi\u011finde kodlar\u0131 \u00e7\u00f6zebilir ve ne i\u015fe yarad\u0131\u011f\u0131 ile ilgili bilgi sahibi olabilir. Bunun yan\u0131nda yaz\u0131l\u0131mc\u0131lar, herhangi bir program\u0131n kaynak kodlar\u0131ndan yola \u00e7\u0131karak daha geli\u015fmi\u015f bir program ya da yaz\u0131l\u0131m ortaya \u00e7\u0131karma \u015fans\u0131 da yakalayabilir. \u00c7ok basit bir program dahi birden fazla kaynak kodu i\u00e7eri\u011finde bar\u0131nd\u0131rabilir. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Kaynak kodlar, program\u0131 haz\u0131rlayan ki\u015fi \u00f6zel olarak belirtmemi\u015fse kolay anla\u015f\u0131lamayabilir. Anla\u015f\u0131lmay\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmak ad\u0131na programc\u0131n\u0131n kodlar\u0131 a\u00e7\u0131k b\u0131rakmas\u0131 gerekir. Bilgisayarlar her program a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bu kodlar\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131r. Fakat bilgisayarlar bu kodlar\u0131 her zaman kullan\u0131c\u0131lara g\u00f6stermez. Yaz\u0131l\u0131mc\u0131, kod sat\u0131rlar\u0131n\u0131n i\u00e7erisine yorum ya da a\u00e7\u0131klama eklerse kodlar\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131 \u00e7ok daha kolay olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Kaynak Kodlar\u0131n Yap\u0131s\u0131 Nas\u0131ld\u0131r?<\/h2>\n\n\n\n

Kaynak kodlar bir programlama dilinden istifade ve bir syntax uygulanarak yaz\u0131l\u0131r. Basit bir kaynak kodun i\u00e7erisinde anahtar kelimeler, fonksiyonlar ve yorum sat\u0131rlar\u0131 bulunur. Bunlar\u0131n tek bir tanesi de kaynak kodun olu\u015fturabilir. Geli\u015fmi\u015f bir kaynak kodunun olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in tan\u0131mlamalar, anahtar kelimeler, yorum sat\u0131rlar\u0131, fonksiyonlar ve s\u00f6z dizim kurallar\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 gerekir.<\/p>\n\n\n\n

Bir yaz\u0131l\u0131m ya da program, bilgisayara yapt\u0131rmak istedi\u011finiz i\u015flemle ilgili kodlar\u0131n toplam\u0131ndan olu\u015fur. Bu kodlar belirli bir d\u00fczene uyularak hiyerar\u015fik bir sistem olu\u015fturur. Olu\u015fan bu sistemin tamam\u0131, yaz\u0131l\u0131m ya da program olarak ifade edilir. Kaynak kodlar\u0131n bilgisayar taraf\u0131ndan kullan\u0131lmas\u0131 i\u00e7in bilgisayara ge\u00e7irilmesi gerekir. Bu s\u00fcrecin i\u015fletilmesi i\u00e7in bir yorumlay\u0131c\u0131 ve derleyiciye ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Bilgisayar bu kodlar\u0131 yorumlar ve programc\u0131n\u0131n istedi\u011finin yap\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. S\u00fcre\u00e7, sistemli bir d\u00f6ng\u00fc ile devam eder.<\/p>\n\n\n\n

Kaynak kodlar esas\u0131nda evrensel olarak kullan\u0131lan yol haritalar\u0131d\u0131r. Kaynak kod tek ba\u015f\u0131na kullan\u0131larak bir web sitesi yap\u0131lamaz. Kaynak kodlar taray\u0131c\u0131n\u0131n neleri kullanarak web sitesini g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleyece\u011fini g\u00f6sterir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde faal halde bulunan internet sitelerinin bir\u00e7o\u011funda kullan\u0131lan kaynak kodlar \u00e7e\u015fitli ve geni\u015f boyutludur. Yaz\u0131l\u0131mc\u0131 ya da programc\u0131lar \u00e7ok say\u0131da kayna\u011f\u0131 bir araya getirerek bir kompozisyon ortaya \u00e7\u0131kar\u0131r ve program\u0131 yapar. \u00d6zet olara kaynak kodlar\u0131n, herhangi bir yaz\u0131l\u0131m ya da program i\u00e7in olmazsa olmaz bir kavram oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"E-ticaret ya da kodlama i\u015fleri ile u\u011fra\u015f\u0131yorsan\u0131z kaynak kodu kavram\u0131n\u0131 da ara\u015ft\u0131rman\u0131z gerekir. \u0130nternet d\u00fcnyas\u0131nda \u00f6nemli bir yere…\n","protected":false},"author":7,"featured_media":33654,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[389],"tags":[],"class_list":{"0":"post-33653","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-donanim-yazilim"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.natro.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33653","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.natro.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.natro.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.natro.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.natro.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=33653"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.natro.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33653\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":33658,"href":"https:\/\/www.natro.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33653\/revisions\/33658"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.natro.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/33654"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.natro.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=33653"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.natro.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=33653"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.natro.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=33653"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}