Linux i\u015fletim sistemi nedir<\/strong> diye soruldu\u011funda en \u00e7ok bilinen ve en \u00e7ok kullan\u0131lan a\u00e7\u0131k kaynak kodlu i\u015fletim sistemi cevab\u0131 verilebilir. Linux\u2019un di\u011fer i\u015fletim sistemlerinden en temel fark\u0131, a\u00e7\u0131k kaynak kodlu bir yap\u0131ya sahip olmas\u0131 olarak de\u011ferlendirilebilir. Bu durum da Linux\u2019un kullan\u0131c\u0131lar taraf\u0131ndan tekrar programlanabilmesini ve geli\u015ftirilebilmesini m\u00fcmk\u00fcn hale getirir. Bununla birlikte, Linux\u2019un Windows ve macOS gibi i\u015fletim sistemleriyle benzer \u00f6zellikleri de bulunur.<\/p>\n\n\n\n Di\u011fer i\u015fletim sistemlerinde de oldu\u011fu \u00fczere bir grafik aray\u00fcz\u00fcne sahip olan Linux, farkl\u0131 ama\u00e7lar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in kullan\u0131lan \u00e7e\u015fitli yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 b\u00fcnyesinde bulundurur. G\u00fcnl\u00fck kullan\u0131lan ve s\u0131k\u00e7a ba\u015fvurulan bir\u00e7ok uygulaman\u0131n Linux sistemi i\u00e7in uyarlanm\u0131\u015f versiyonu da mevcuttur.<\/p>\n\n\n\n Linux\u2019un a\u00e7\u0131k kaynak kodlu olmas\u0131, onun di\u011fer i\u015fletim sistemlerine nazaran daha \u00f6zg\u00fcr bir yap\u0131da hizmet vermesini sa\u011flar. Sistem; \u00f6zelle\u015ftirme, geli\u015ftirme ve de\u011fi\u015ftirmeye son derece a\u00e7\u0131kt\u0131r. Linux ile birlikte di\u011fer i\u015fletim sistemlerinde yap\u0131lamayan bir\u00e7ok \u015fey kolayca ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir. Sistemin a\u00e7\u0131k kodlu olu\u015fu ayn\u0131 zamanda sistemin hatalar\u0131n\u0131n tespit edilip d\u00fczeltilmesini de kolayla\u015ft\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Kodlar\u0131n herkes taraf\u0131ndan g\u00f6r\u00fcnt\u00fclenerek d\u00fczeltilebilmesi sistemin geli\u015ftirilebilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan da son derece b\u00fcy\u00fck katk\u0131lar\u0131n sunulmas\u0131na arac\u0131l\u0131k eder. Bunun yan\u0131nda Linux\u2019un kolay \u00e7\u00f6kmemesi onun tercih edilmesindeki ana etkenlerden biri olarak g\u00f6r\u00fclebilir. Birka\u00e7 farkl\u0131 program bir arada \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lsa bile Linux, bilgisayar\u0131n sorunsuz bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na devam etmesini sa\u011flar.\u00a0<\/p>\n\n\n\n Linux\u2019un \u00f6zelliklerini \u015fu \u015fekilde s\u0131ralayabiliriz:<\/p>\n\n\n\n \u2022 A\u00e7\u0131k Kaynak Kodlu Olmas\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n Linux\u2019un en \u00f6nemli ve dikkat \u00e7eken \u00f6zelliklerinden biri a\u00e7\u0131k kaynak kodlu olu\u015fudur. Kodlar\u0131 t\u00fcm kullan\u0131c\u0131lar taraf\u0131ndan g\u00f6r\u00fclebilen Linux\u2019ta kullan\u0131c\u0131lar, bu kodlar\u0131 kolayca g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleyebilir ve istedikleri \u015fekilde de\u011fi\u015ftirebilirler. B\u00f6ylelikle kodlara y\u00f6nelik kullan\u0131c\u0131 hakimiyeti sa\u011flanm\u0131\u015f olur.<\/p>\n\n\n\n \u2022 Yaz\u0131l\u0131m G\u00fcncellemelerinin \u00c7abuk Y\u00fcklenmesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n Linux\u2019ta kullan\u0131c\u0131lar\u0131n en fazla kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kan eylemlerden biri yaz\u0131l\u0131m g\u00fcncellemeleridir. Bu g\u00fcncellemeler, di\u011fer i\u015fletim sistemlerine oranla daha h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde y\u00fcklenmektedir. G\u00fcncellemelerin kolayca ve pratik bir \u015fekilde y\u00fcklenmesinin yan\u0131 s\u0131ra sistem \u00fczerinde herhangi bir sorun \u00e7\u0131kartmamas\u0131 da cabas\u0131d\u0131r. B\u00f6ylece sistem hem daha h\u0131zl\u0131 hem de daha etkin bir \u015fekilde kullan\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n \u2022 \u00d6zelle\u015ftirme \u0130mkan\u0131 Sa\u011flamas\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n Linux\u2019u di\u011fer i\u015fletim sistemlerinden \u00fcst\u00fcn k\u0131lan bir \u00f6zellik de \u00f6zelle\u015ftirme olana\u011f\u0131 vermesidir. A\u00e7\u0131k kaynak kodlar\u0131 sayesinde, Linux\u2019un herhangi bir niteli\u011fi rahatl\u0131kla \u00f6zelle\u015ftirilebilir. Gereksinimler do\u011frultusunda herhangi bir \u00f6zellik eklenebilir veya mevcut bir \u00f6zellik kald\u0131r\u0131labilir. Opsiyonel olan ve kullan\u0131c\u0131n\u0131n yapmak istedi\u011fi di\u011fer de\u011fi\u015fiklikler zaten \u00e7ok basit bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirilir.<\/p>\n\n\n\n \u2022 G\u00fcvenlik Duvar\u0131 Olu\u015fturmas\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n Di\u011fer i\u015fletim sistemlerine nazaran daha g\u00fcvenli bir kullan\u0131m imkan\u0131 sunan Linux, k\u00f6t\u00fc yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n tamam\u0131n\u0131 engelleyebilecek bir kapasiteye sahip olmasa da di\u011ferlerine oranla daha dayan\u0131kl\u0131d\u0131r. Linux\u2019ta vir\u00fcs bar\u0131nd\u0131ran bir uygulaman\u0131n mutlaka y\u00f6neticiden \u015fifre yoluyla onay almas\u0131 gerekir. Aksi takdirde yani \u015fifre girilmedi\u011finde uygulamalar\u0131n i\u015fletim sisteminde bir de\u011fi\u015fiklik yapmas\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fildir. Bu nedenle, Linux herhangi bir antivir\u00fcs program\u0131 gerekmeksizin bilgisayar\u0131 korur.<\/p>\n\n\n\n \u00c7ok b\u00fcy\u00fck bir kullan\u0131c\u0131 kitlesi taraf\u0131ndan kabul g\u00f6ren Linux\u2019un kullan\u0131m alanlar\u0131n\u0131 \u015fu \u015fekilde s\u0131ralayabiliriz:<\/p>\n\n\n\n Masa\u00fcst\u00fc ve diz\u00fcst\u00fc bilgisayarlarda kullan\u0131labilen Linux daha \u00e7ok yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftirme i\u015fiyle u\u011fra\u015fanlar ve bilgisayar uzmanlar\u0131nca tercih edilir.<\/p>\n\n\n\n Kuruldu\u011fu anda TCP\/IP deste\u011fi sa\u011flayan Linux, TCP\/IP temeline sahip t\u00fcm bilgisayarlar\u0131n a\u011flar\u0131nda hem sunucu hem de istemci olarak yayg\u0131n bir \u015fekilde kullan\u0131m olana\u011f\u0131 sunar. Servis \u00e7e\u015fitlili\u011finin yeterli olmas\u0131, yeni \u00e7\u0131kan servislere kolayca ayak uydurabilmesi, kolay bir \u015fekilde ayarlanabilmesi ve d\u00fc\u015f\u00fck maliyete sahip olmas\u0131 gibi etkenler sayesinde aktif \u015fekilde internet servislerinin verilmesi maksad\u0131yla kullan\u0131l\u0131r. A\u011f servisleri g\u00fcn\u00fcm\u00fczde pek \u00e7ok protokole destek verebilecek bi\u00e7imde geni\u015fletilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n Nissan, Ford, Mitsubishi, Land Rover, Toyota, Jaguar ve Mazda gibi pek \u00e7ok ciddi otomotiv \u00fcreticisi, ara\u00e7lar\u0131n\u0131n dijital sistemlerinde uzunca bir s\u00fcredir Linux kullan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n Linux, birden fazla a\u011f\u0131n birbirine ba\u011flanmas\u0131 maksad\u0131yla y\u00f6nlendirici olarak da hizmet verir. Yaz\u0131l\u0131m deste\u011fi sayesinde, bir\u00e7ok a\u011f eleman\u0131 yerine ge\u00e7ebilecek alternatif olarak de\u011ferlendirilmesi de muhtemeldir. Bilhassa farkl\u0131 protokoller aras\u0131 ge\u00e7i\u015flerde s\u0131kl\u0131kla kullan\u0131lan Linux, bir a\u011f \u00fczerindeki trafi\u011fi ay\u0131rt etmede k\u00f6pr\u00fc olarak da kullan\u0131labilir. Bunun yan\u0131nda d\u00fcnya \u00fczerindeki bir\u00e7ok kurum b\u00fcnyesinde, daha \u00e7ok say\u0131da modem ba\u011flanabilmesi maksad\u0131yla terminal sunucu olarak da Linux\u2019tan faydalan\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n Pop\u00fcler Linux da\u011f\u0131t\u0131mlar\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle inceleyebiliriz:<\/p>\n\n\n\n En pop\u00fcler Linux da\u011f\u0131t\u0131mlar\u0131ndan biri olmas\u0131yla bilinir. Bu nedenle, pek \u00e7ok diz\u00fcst\u00fc bilgisayarda bulunabilir. Kullan\u0131c\u0131 aray\u00fcz\u00fc son derece basittir. G\u00f6r\u00fcn\u00fcm, ihtiya\u00e7lar do\u011frultusunda rahatl\u0131kla \u00f6zelle\u015ftirilebilir. T\u00fcm soru ve sorunlar\u0131n kolayca \u00e7\u00f6z\u00fclebilece\u011fi geni\u015f bir kullan\u0131c\u0131 a\u011f\u0131na sahiptir. Farkl\u0131 pek \u00e7ok platformda yard\u0131m istenebilir ve \u00e7\u00f6z\u00fcme k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7erisinde kavu\u015fulabilir.<\/p>\n\n\n\n Debian tabanl\u0131 ve XFCE taraf\u0131ndan desteklenen da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n, giderek daha pop\u00fcler bir hale geldi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Kusursuz kararl\u0131\u011f\u0131na ek, Windows\/MAC\u2019i rahat\u00e7a \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ran herhangi bir kullan\u0131c\u0131n\u0131n i\u015fini kolayla\u015ft\u0131ran bir\u00e7ok GUI arac\u0131yla beraber gelir. Paket y\u00f6neticisi (paketmanager), tek t\u0131kla kuruluma uyarlan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Yeni ba\u015flayanlar i\u00e7in tavsiye edilen da\u011f\u0131t\u0131m t\u00fcrlerinden biridir. Windows XP ile b\u00fcy\u00fck benzerlikler ta\u015f\u0131r. Baz\u0131 faaliyetleri, Ubuntu\u2019dan daha iyi ger\u00e7ekle\u015ftirir. Temel olarak Ubunta\u2019ya dayand\u0131\u011f\u0131ndan Ubuntu i\u00e7in mevcut olan t\u00fcm uygulamalara sahiptir. Kullan\u0131m kolayl\u0131\u011f\u0131 ve sadeli\u011fi, Linux kullan\u0131c\u0131lar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan cazip bir da\u011f\u0131t\u0131m olarak g\u00f6r\u00fclmesini sa\u011flar.<\/p>\n\n\n\n En g\u00fczel aray\u00fcze sahip Linux da\u011f\u0131t\u0131mlar\u0131ndan biri olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Kullan\u0131c\u0131 aray\u00fcz\u00fc MacOS\u2019inkine benzer. Bu sebeple, MAC destekli bir sistemin kullan\u0131m\u0131nda fazlas\u0131yla rahatl\u0131k sa\u011flar. Ubuntu tabanl\u0131 bu da\u011f\u0131t\u0131m, performans eksenli ve kullan\u0131c\u0131 dostu bir Linux mecras\u0131 sunmay\u0131 hedefler.<\/p>\n\n\n\n Masa\u00fcst\u00fc i\u00e7in iyi bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcme sahiptir ve Ubuntu tabanl\u0131 ba\u015fka bir da\u011f\u0131t\u0131md\u0131r. \u0130\u015fletim sistemiyle beraber GUI tabanl\u0131 bir\u00e7ok uygulama da haz\u0131r olarak gelir. Core, Education ve Ultimate s\u00fcr\u00fcmleri mevcuttur.<\/p>\n\n\n\n En \u00e7ok kullan\u0131lan Linux komutlar\u0131 \u015fu \u015fekilde s\u0131ralanabilir:<\/p>\n\n\n\n Dosyan\u0131n mevcut konumunu bulmak i\u00e7in kullan\u0131lan bir komuttur. Komut b\u00fcy\u00fck ya da k\u00fc\u00e7\u00fck harf duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 hat\u0131rlanamad\u0131\u011f\u0131 zamanlarda komuttan sonra (-i) yazarak kullan\u0131labilir. \u0130ki ya da daha fazla kelime i\u00e7eren bir dosyay\u0131 aramak i\u00e7in (*) i\u015fareti kullan\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n S\u0131kl\u0131kla girilen komutlardan biri olan cat, standart \u00e7\u0131kt\u0131daki bir dosyan\u0131n i\u00e7eri\u011fini g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemek maksad\u0131yla kullan\u0131l\u0131r. Bu komutun \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00f6nce cat yaz\u0131lmal\u0131 ard\u0131ndan dosyan\u0131n ad\u0131 ve uzant\u0131s\u0131 girilmelidir.<\/p>\n\n\n\n Linux i\u015fletim sistemi \u00fczerindeki dosyalar \u00fczerinde gezinebilmek i\u00e7in cd komutu kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u0130\u00e7inde bulunulan mevcut dizine ba\u011fl\u0131 olarak tam komutu veya dizin ad\u0131n\u0131 girmeyi gerektirir. Bu komut ile daha h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde konum de\u011fi\u015ftirmek de m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Konum de\u011fi\u015ftirilirken dikkat edilmesi gereken en \u00f6nemli mevzu, Linux i\u015fletim sisteminin b\u00fcy\u00fck k\u00fc\u00e7\u00fck harf duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n y\u00fcksek olmas\u0131 nedeniyle gidilmek istenen dizin ad\u0131, a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde girilmelidir.<\/p>\n\n\n\n \u0130\u00e7inde bulunulan anda hangi dizinde gezinildi\u011fini tespit edebilmek i\u00e7in kullan\u0131lan bir komuttur. Konum genellikle bir b\u00f6lme i\u015faretiyle (\/) ba\u015flar. Komut, kesin ve net bir sonu\u00e7 verir.<\/p>\n\n\n\n Varsay\u0131lan dizinden dosyalar\u0131 kopyalamak maksad\u0131yla kullan\u0131lan bir komuttur.<\/p>\n\n\n\n Linux i\u015fletim sistemli sunucular;<\/p>\n\n\n\n Linux i\u015fletim sistemli sunucular \u015fu uygulamalar\u0131 destekler:<\/p>\n\n\n\n T\u00fcm bilgisayar kullan\u0131c\u0131lar\u0131nca tercih edilen bir medya oynat\u0131c\u0131s\u0131 olarak de\u011ferlendirilir. Bu uygulama vas\u0131tas\u0131yla a\u00e7\u0131lamayacak neredeyse herhangi bir format bulunmaz. Sadece bir video oynat\u0131c\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclse de videolar\u0131 MP3 format\u0131na \u00e7evirme, canl\u0131 yay\u0131n format\u0131n\u0131 oynatma, alt yaz\u0131lardaki kayma sorununu \u00e7\u00f6zme gibi pek \u00e7ok \u00f6zelli\u011fi bulunan bir uygulamad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Sunmu\u015f oldu\u011fu program ve hizmetlerle Microsoft Office benzeri bir uygulama olan LibreOffice, ofis i\u00e7in gereksinim duyulan yazma, sunum yapma ve hesaplama gibi t\u00fcm i\u015flemleri kolayca ger\u00e7ekle\u015ftirir. Bununla birlikte grafik tasar\u0131m, matematik form\u00fclleri d\u00fczenleme ve temel veri taban\u0131 i\u015flemleri yine bu uygulama vas\u0131tas\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir.<\/p>\n\n\n\n Bilgisayara aktar\u0131lm\u0131\u015f olan videolar \u00fczerinde de\u011fi\u015fiklik yapmak, onlar\u0131 kesmek ve bi\u00e7mek i\u00e7in kullan\u0131lan bir uygulamad\u0131r. Yani montaj i\u00e7in son derece ideal bir uygulama olan OpenShot, geli\u015fmi\u015f \u00f6zellikleriyle birlikte video d\u00fczenleme i\u015flerinin profesyonel bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirilmesine arac\u0131l\u0131k eder. Uygulama vas\u0131tas\u0131yla 3D efektler bile olu\u015fturulabilir.<\/p>\n\n\n\n \u00d6nemli ileti\u015fim alternatiflerinden biri olarak g\u00f6r\u00fclen Skype, istenilen \u015fekilde sohbet edilmesine imkan tan\u0131r. Skype \u00fczerinde, gruplar halinde g\u00f6r\u00fc\u015fmeler rahatl\u0131kla ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir. Son d\u00f6nemlerde, pek \u00e7ok kullan\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan yayg\u0131n bir \u015fekilde kullan\u0131lmas\u0131yla bilinen bir uygulamad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Bilgisayar kullan\u0131c\u0131lar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan olduk\u00e7a kritik fonksiyonlardan biri olan ekran resmi ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc alma i\u015flemi, FlameShot ile profesyonel bir \u015fekilde yap\u0131l\u0131r. Uygulama arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ekran g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc alman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra ekran g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc d\u00fczenleme i\u015flemi de olduk\u00e7a kolayd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Hosting<\/a><\/strong> se\u00e7imi yapacak olan ki\u015finin en \u00e7ok akl\u0131na gelen soru Linux Hosting<\/a> mi Windows Hosting<\/a> mi se\u00e7ece\u011fidir. Burada i\u00e7ine d\u00fc\u015f\u00fclen temel yanl\u0131\u015f, sahip olunan i\u015fletim sistemine tak\u0131lmakt\u0131r. \u0130\u015fletim sistemi ne olursa olsun iki hosting de rahatl\u0131kla se\u00e7ilebilir. Windows kullanan ki\u015finin ille de Windows tercih etme zorunlulu\u011fu bulunmaz. Bu kullan\u0131c\u0131ya kalm\u0131\u015f bir se\u00e7imdir.<\/p>\n\n\n\n Linux Hosting de\u011ferlendirilirken a\u00e7\u0131k kaynak kodlu oldu\u011fu ve masrafs\u0131z oldu\u011fu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nmal\u0131d\u0131r. G\u00fcvenilirlik ve verimlilik a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirildi\u011finde hem web hem de e-posta sunucular\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan idealdir.<\/p>\n\n\n\n Bilhassa MySQL, PHP, Perl ve Ruby kullanmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnenler i\u00e7in ilk tercih Linux web sunucular\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Windows \u00e7\u00f6z\u00fcmleri genelde \u00fccretlidir. Linux ise b\u00fct\u00e7e dostudur ve pek \u00e7ok sisteme uygun bir \u015fekilde a\u00e7\u0131k kaynak kodlu uygulamalar sunar.\u00a0<\/p>\n\n\n\n Windows, eski zamanlardan beri faaliyetini s\u00fcrd\u00fcren k\u00f6kl\u00fc bir i\u015fletim sistemidir.\u00a0Genelde sertifikal\u0131 ve \u00fccretli \u00e7\u00f6z\u00fcmler sunar. Linux\u2019a g\u00f6re en \u00f6nemli \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, y\u00fcksek performansa sahip web uygulamas\u0131 framework ASP.NET olarak \u00f6ne \u00e7\u0131kar.<\/p>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.natro.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/alex-chumak-zGuBURGGmdY-unsplash-1024x612.jpg\")
Linux\u2019un \u00d6zellikleri Nelerdir?<\/span><\/h2>\n\n\n\n
Linux\u2019un Kullan\u0131m Alanlar\u0131 Nelerdir?<\/span><\/h2>\n\n\n\n
Pop\u00fcler Linux Da\u011f\u0131t\u0131mlar\u0131<\/h2>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/www.natro.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/gabriel-heinzer-xbEVM6oJ1Fs-unsplash-1024x768.jpg\")
En \u00c7ok Kullan\u0131lan Linux Komutlar\u0131<\/h2>\n\n\n\n
Linux Sunucular Hangi Uygulama ve Yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 Destekler?<\/h2>\n\n\n\n
Hangisini Se\u00e7meliyim: Linux Hosting mi, Windows Hosting mi?<\/h2>\n\n\n\n