{"id":31354,"date":"2021-07-20T13:33:00","date_gmt":"2021-07-20T10:33:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.natro.com\/blog\/?p=31354"},"modified":"2021-10-18T16:50:06","modified_gmt":"2021-10-18T13:50:06","slug":"dns-nedir-nasil-calisir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.natro.com\/blog\/dns-nedir-nasil-calisir\/","title":{"rendered":"DNS nedir, nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015f\u0131r?"},"content":{"rendered":"\n

\u0130nternet\u2019e ba\u011flanan her cihaz\u0131n internet a\u011f\u0131nda sadece kendine ait olan IP adresi yani a\u011f konumu bulunur. IP adresleri a\u011fdaki konum ve adres bilgisi anlam\u0131na gelir. Bilgisayardaki sitemler say\u0131sal kodlar ile \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in IP adresleri de uzun ve karma\u015f\u0131k say\u0131lardan olu\u015fur. DNS bu IP adresleri ve alan isimleri aras\u0131ndaki d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc \u00e7ift tarafl\u0131 sa\u011flayarak herkesin anlayabilece\u011fi bir \u015fekilde d\u00fczenleyen sistemdir. DNS, \u0130ngilizce a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 D<\/strong>omain N<\/strong>ame S<\/strong>ystem iken T\u00fcrk\u00e7e\u2019ye Alan Ad\u0131 Sistemi olarak \u00e7evrilir. <\/p>\n\n\n\n

DNS ne demektir? Sorusuna \u0130nternet uzay\u0131n\u0131 b\u00f6l\u00fcmleyen, b\u00f6l\u00fcmleri adland\u0131ran ve b\u00f6l\u00fcmler aras\u0131 ileti\u015fimi organize eden, bir kaynak i\u00e7in bilgisayar, internet, servis ve \u00f6zel bir a\u011fa hiyerar\u015fik da\u011f\u0131t\u0131lan adland\u0131rma sistemi cevab\u0131 verilebilir. \u00d6rne\u011fin; Google d\u00fcnyan\u0131n en \u00e7ok tercih edilen sitelerinden biridir. Normal \u015fartlarda zor ve karma\u015f\u0131k olan 74.125.224.83 IP adresini girerek Google sekmesine ula\u015fman\u0131z gerekir. Ancak DNS sistemi size kolayl\u0131k sa\u011flar ve www.google.com<\/a> yazarak kolayca eri\u015fim sa\u011flayabilirsiniz. Siz fark\u0131nda bile olmadan, saniyeler i\u00e7inde IP adresleri ile alan adlar\u0131n\u0131 birbirine ba\u011flayarak Google \u0130nternet sitesini a\u00e7abilir.\u00a0DNS sisteminin karma\u015f\u0131k olmas\u0131 ve i\u015fleyi\u015finin bu kadar ince hesaplanmas\u0131, tek t\u0131kla istedi\u011finiz \u0130nternet sitesine h\u0131zl\u0131 ve kolay bir \u015fekilde ula\u015fman\u0131z\u0131 sa\u011flar. Bu da teknolojinin \u0130nternet kullan\u0131m\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir yard\u0131mc\u0131 oldu\u011funu kan\u0131tlamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

DNS Nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015f\u0131r?<\/span><\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

DNS sunucular\u0131 d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 noktalar\u0131nda bulunan sunucular ile \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Saniyeler i\u00e7inde IP adresi ile alan ad\u0131 aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131y\u0131 kurarken siz fark\u0131nda bile olmazs\u0131n\u0131z. DNS sistemi 4 temel alt sunucudan olu\u015fur. Bunlar DNS imleci, k\u00f6k sunucusu, TLD sunucusu ve yetkili sunucudur.<\/p>\n\n\n\n

DNS \u0130mleci<\/span><\/h3>\n\n\n\n

DNS sisteminde ilk kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z sunucu DNS imlecidir. Siz \u0130nternet sayfan\u0131za bir alan ad\u0131 yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, DNS imleci alan ad\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lar ve derin bir sorgulama a\u015famas\u0131 ba\u015flar. Sorgulaman\u0131n ba\u015far\u0131l\u0131 olmas\u0131 di\u011fer ad\u0131mlara ge\u00e7i\u015fi sa\u011flar.<\/p>\n\n\n\n

K\u00f6k Sunucusu<\/span><\/h3>\n\n\n\n

Alan ad\u0131 DNS imlecinden ge\u00e7tikten sonra k\u00f6k sunucusuna gelir. Burada alan ad\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmeye ba\u015flar. Karma\u015f\u0131k IP adreslerine sahip olan alan adlar\u0131n\u0131 bu a\u015famada g\u00f6r\u00fcnce anlayabilece\u011fimiz hale getirir.<\/p>\n\n\n\n

TLD Sunucusu<\/span><\/h3>\n\n\n\n

TLD sunucusu \u00e7\u00f6z\u00fcmleme s\u00fcresinde g\u00f6rev al\u0131r. K\u00f6k sunucusu gibi s\u00fcrecin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Bu son \u00e7\u00f6z\u00fcmleme a\u015famas\u0131nda, alan ad\u0131 temsil etti\u011fi IP adresine tam olarak d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcr. TLD sunucusu, her internet sitesinin olmazsa olmaz\u0131 olan alan ad\u0131n\u0131n sonundaki .com k\u0131sm\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmler.<\/p>\n\n\n\n

Yetkili Sunucu<\/span><\/h3>\n\n\n\n

DNS imleci taraf\u0131ndan sorgulanan alan ad\u0131, k\u00f6k ve TLD sunucular\u0131nda \u00e7\u00f6z\u00fcmlendikten sonra yetkili sunucuya IP adresi olarak ula\u015f\u0131r. Yetkili sunucu her \u015feyin bulundu\u011fu yerdir. \u0130nternet sitesinin a\u00e7\u0131labilmesi i\u00e7in yetkili sunucunun IP adresinin kayd\u0131na eri\u015febilmesi gerekir. Eri\u015fim ger\u00e7ekle\u015fmezse ek bilgi DNS imleci taraf\u0131ndan istenir.<\/p>\n\n\n\n

DNS \u00c7\u00f6z\u00fcmleyicileri Nelerdir?<\/span><\/h2>\n\n\n\n

\u00a0DNS \u00e7\u00f6z\u00fcmleyicileri ikiye ayr\u0131l\u0131r. Bunlar yetkili DNS \u00e7\u00f6z\u00fcmleyici ve tekrarl\u0131 DNS \u00e7\u00f6z\u00fcmleyicidir.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Yetkili DNS \u00c7\u00f6z\u00fcmleyici<\/span><\/h3>\n\n\n\n

Yetkili sunucu ile beraber \u00e7al\u0131\u015farak t\u00fcm kay\u0131tlar\u0131n tutulmas\u0131nda g\u00f6rev al\u0131r. Uzun bir \u00e7\u00f6z\u00fcmleme zincirinin en son\u00a0halkas\u0131d\u0131r. \u00c7\u00f6z\u00fcmledi\u011fi alan ad\u0131n\u0131 temsil etti\u011fi IP adresine ileten s\u00fcrecin en sonunda bulunan yetkili sunucu, ba\u015fka bir sorgulamaya ihtiya\u00e7 duymadan yetkili DNS sunucusu sayesinde internet sitesini a\u00e7abilir.<\/p>\n\n\n\n

Tekrarl\u0131 DNS \u00c7\u00f6z\u00fcmleyici<\/span><\/h3>\n\n\n\n

Tekrarl\u0131 DNS \u00e7\u00f6z\u00fcmleyicisi, tekrar tekrar gelebilen istemci iste\u011fine yan\u0131t veren \u00e7\u00f6z\u00fcmleyicidir. Bu sunucunun g\u00f6revi, \u00e7\u00f6z\u00fcmleme s\u00fcrecindeki sorular\u0131n yan\u0131tlar\u0131n\u0131 alan ad\u0131 yetkili sunucuya ula\u015fana kadar \u00f6nbellekte arayarak gerekli olan kay\u0131tlar\u0131 bulmakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

DNS \u00d6nbelle\u011fe Alma \u0130\u015flemi<\/span><\/h2>\n\n\n\n

\u00c7\u00f6z\u00fcmleyiciler pek \u00e7ok bilgiyi \u00f6nbellekte kay\u0131t alt\u0131na al\u0131r. Bu sayede kullan\u0131c\u0131 hem daha g\u00fcvenli hem de daha verimli bir internet deneyimi ya\u015fayabilir. DNS sorgusu \u00f6nbellekte bulunan kay\u0131tlar sayesinde \u00e7ok kolay bulunur. Ek olarak \u00e7\u0131kan sorgular\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilir. Bant geni\u015fli\u011fi kullan\u0131m\u0131ndan tasarruf edilerek y\u00fckleme s\u00fcresi azalt\u0131labilir. DNS kay\u0131tlar\u0131 farkl\u0131 s\u00fcreler boyunca cihaz\u0131n farkl\u0131 alanlar\u0131nda tutulurlar.<\/p>\n\n\n\n

DNS Arama Ad\u0131mlar\u0131 Nelerdir?<\/span><\/h2>\n\n\n\n

DNS aramalar\u0131 10 ad\u0131mdan olu\u015fur. Bu ad\u0131mlar a\u015fa\u011f\u0131daki gibi s\u0131ralanabilir.<\/p>\n\n\n\n

  • Alan ad\u0131 yaz\u0131larak bu alan ad\u0131 tekrarl\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmleyiciye g\u00f6nderilir.<\/li>
  • K\u00f6k sunucusunda alan ad\u0131 sorgulan\u0131r.<\/li>
  • K\u00f6k sunucusu TLD sunucusuna alan ad\u0131n\u0131 iletir.<\/li>
  • TLD sunucusuna \u00e7\u00f6z\u00fcmleyici istekte bulunur.<\/li>
  • .com uzant\u0131s\u0131n\u0131 ba\u011fl\u0131 olarak TLD sunucusu yan\u0131t verir.<\/li>
  • Yetkili sunucuya tekrarl\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmleyici bir istek g\u00f6nderir.<\/li>
  • Yetkili \u00e7\u00f6z\u00fcmleyiciye IP adresi g\u00f6nderilir.<\/li>
  • \u0130nternet taray\u0131c\u0131s\u0131na \u00e7\u00f6z\u00fcmleyici IP adresini iletir.<\/li>
  • IP adresine http iste\u011finde internet taray\u0131c\u0131s\u0131 bulunur.<\/li>
  • G\u00f6r\u00fcnt\u00fclenebilir \u0130nternet sayfas\u0131n\u0131 IP adresinin sunucusu olu\u015fturur.\u00a0<\/li><\/ul>\n\n\n\n

    DNS Zone Yap\u0131s\u0131<\/span><\/h2>\n\n\n\n
    \"\"
    DNS Zone Yap\u0131s\u0131<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

    \u2018\u2019Zone\u2019\u2019 bir DNS sunucusu ile y\u00f6netilen etki alan\u0131na denir. \u0130\u00e7erisinde Kaynak kay\u0131tlar\u0131 (RR- resource records), bilgisayar isimleri ve FQDN gibi veriler vard\u0131r. DNS Zone yap\u0131s\u0131, Reverse Lookup Zone ( ters y\u00f6nl\u00fc arama) ve Forward Lookup Zone (ileri y\u00f6nl\u00fc arama) olmak \u00fczere ikiye ayr\u0131l\u0131r. Reverse, IP adresi ile isim \u00e7\u00f6z\u00fcmlemesini yapabilen zone tipidir. IP adresinden isim \u00e7\u00f6z\u00fcmleme yapma ihtiyac\u0131 duydu\u011funuzda ya da ekstra bir g\u00fcvenlik kontrol\u00fc yapman\u0131z gerekti\u011finde kullan\u0131l\u0131r. Forward, daha \u00e7ok isim kullan\u0131larak IP adresi \u00e7\u00f6z\u00fclecekse kullan\u0131lan bir zone tipidir. Bu yap\u0131 her zaman kullan\u0131l\u0131r. Bu yap\u0131y\u0131 kullan\u0131rken \u00f6zelliklerine g\u00f6re farkl\u0131 zone tipleri yaratman\u0131z gerekir. Y\u00f6netici alan olarak da bilinen Primary Zone yani birinci alan, kay\u0131tlar\u0131n hepsini \u00fczerinde tutar. DNS veritaban\u0131na yazma hakk\u0131na sahip olan tek alan \u00e7e\u015fididir. Secondary Zone yani ikincil alan DNS veri taban\u0131na yazamaz. Birincil alan\u0131n yazd\u0131klar\u0131n\u0131 okuyabilen alan \u00e7e\u015fididir. Birincil alan\u0131n yede\u011fi gibi \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Stub Zone yani kal\u0131nt\u0131 alan olarak bilinen i\u00e7erisinde ad sunucusu, adres kayd\u0131 ve yetki ba\u015flang\u0131c\u0131 kay\u0131tlar\u0131n\u0131 tutan alan \u00e7e\u015fididir. \u00dczerinde herhangi bir yetki bulundurmaz.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

    DNS Kay\u0131t T\u00fcrleri<\/span><\/h2>\n\n\n\n

    Belli ba\u015fl\u0131 en yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan DNS kay\u0131t t\u00fcrleri a\u015fa\u011f\u0131daki gibidir.<\/p>\n\n\n\n

    • Host(A) (Adres Kayd\u0131 \u2013 Adress Record), IP ile sunucu isimlerinin e\u015fle\u015ftirildi\u011fi kay\u0131t t\u00fcr\u00fcd\u00fcr.<\/li>
    • A\u011f \u00fczerindeki kullan\u0131lan DNS sunucular\u0131n\u0131 tan\u0131mlama g\u00f6revini yerine getiren, NS (Ad sunucusu \u2013 Name Server) olarak bilinen kay\u0131t t\u00fcr\u00fcd\u00fcr.<\/li>
    • MX (Posta Ula\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 \u2013 Mail Exchanger-), sistemde var olan posta sunucular\u0131n\u0131n bilgilerinin DNS taraf\u0131ndan bilinmesini ve sunucular\u0131n tan\u0131mlanmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan kay\u0131t t\u00fcr\u00fcd\u00fcr.<\/li>
    • SOA (Yetki Ba\u015flang\u0131c\u0131 \u2013 Start Of Authority), t\u00fcm alanlar\u0131n ba\u015f\u0131nda gelen kay\u0131t t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. DNS sunucusunun ad\u0131n\u0131 yetkili bir alan \u00fczerinde bulundurur.\u00a0<\/li>
    • Sadece ters y\u00f6nl\u00fc arama yap\u0131l\u0131rken kullan\u0131labilen ve IP adresini kullanarak isim e\u015fle\u015fmesini ger\u00e7ekle\u015ftiren PTR (\u0130\u015faret\u00e7i\u00a0Kayd\u0131 \u2013 Pointer Record) kay\u0131t t\u00fcr\u00fcd\u00fcr.\u00a0<\/li>
    • SRV (Servis Kayd\u0131 \u2013 Service Record) ismi verilen kay\u0131t t\u00fcr\u00fc TCP\/IP tabanl\u0131 ve benzer pek \u00e7ok sunucunun bulunmas\u0131n\u0131 tek bir DNS sorgusu ile ger\u00e7ekle\u015ftirebilir.<\/li>
    • TXT (Metin Kayd\u0131 \u2013 Text), metin tabanl\u0131 kay\u0131tlar\u0131 tutan gerekti\u011finde kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan kay\u0131t t\u00fcr\u00fcd\u00fcr.<\/li>
    • Farkl\u0131 bir isim ile DNS sunucusunda bulunan kayd\u0131 alana kaydedilmesini CNAME (Kurall\u0131 Ad -Canonical Name) sa\u011flar.<\/li><\/ul>\n\n\n\n

      DNS Sorgu Tipleri<\/span><\/h2>\n\n\n\n

      Ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 olan\u00a0DNS sisteminde, DNS sorgusunun 3 farkl\u0131 sorgu tipi bulunur. \u00dc\u00e7\u00fcn\u00fcn kombinasyonu ba\u011flant\u0131n\u0131n \u00e7ok daha h\u0131zl\u0131 olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Bu da do\u011fru bir s\u0131ralama ve \u00f6nbelle\u011fe kay\u0131tlar\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 ile m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00d6z Tekrarl\u0131 Sorgu tipi i\u00e7in istemciden hata ya da kaynak kayd\u0131 iletilmesi gerekir. Alan ad\u0131 e\u015flemesini sorgulayan ve temel soru s\u00fcreci olan tip Tekrarl\u0131 Sorgudur. Tekrarl\u0131 Olmayan Sorgu, bant geni\u015fli\u011fi t\u00fcketimini \u00f6nledi\u011fi i\u00e7in en rahat sorgudur. Sorgunun ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in aranan kayd\u0131n \u00f6nbellekte olmas\u0131 gerekir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u0130nternet\u2019e ba\u011flanan her cihaz\u0131n internet a\u011f\u0131nda sadece kendine ait olan IP adresi yani a\u011f konumu bulunur. IP adresleri…\n","protected":false},"author":7,"featured_media":31357,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[652],"tags":[1341],"class_list":{"0":"post-31354","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-nedir","8":"tag-dns-nedir"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.natro.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31354","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.natro.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.natro.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.natro.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.natro.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=31354"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.natro.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31354\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.natro.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/31357"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.natro.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=31354"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.natro.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=31354"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.natro.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=31354"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}